Erfgoedcel Waasland stelt vijf keuvelkoffers voor

File 2837De Erfgoedcel Waasland ontwikkelde vijf keuvelkoffers die een inspiratiebron willen zijn voor al wie met ouderen in gesprek gaat. In het bijzonder geriaters, therapeuten, animatoren, verzorgers en begeleiders in rusthuizen, woon- en zorgcentra, ziekenhuizen en dienstencentra. Maar ook binnen seniorenverenigingen kunnen de koffers een aanleiding zijn voor een namiddag vertelplezier rond de thema’s school, zorg, werk, vrije tijd en religie. De Erfgoedcel Waasland stelde deze koffers samen om ouderen te laten praten over hun leven van vroeger en nu, herinneringen bij hen op te roepen aan de hand van filmpjes, foto’s en voorwerpen en erfgoed dichter bij de mensen te brengen.

Hoe ontlenen?

Vanaf 14 december 2015 kunnen de keuvelkoffers gratis worden ontleend bij de Erfgoedcel Waasland, Lamstraat 113 in Sint-Niklaas (T 03 780 52 10 – erfgoedcel (at) interwaas.be) voor maximum 3 weken. Per koffer wordt een waarborg van 50 euro gevraagd.

Een kijkje in de keuvelkoffers

Vijf koffers brengen elk één thema tot leven en bevatten objecten en filmpjes die te maken hebben met dat thema. Daarnaast bevat elke koffer ook een gedetailleerd uitgewerkte handleiding voor de begeleiders van de sessies. Daarin vind je vragen en doe-opdrachten. Maak hieronder kort kennis met elke koffer.

1. School

De schooltijd is een periode die heel wat herinneringen nalaat. Aan de hand van oud schoolmateriaal blikken we met deze koffer terug op het schoolleven van vroeger. Schrijven met lei en griffel, pen en inkt, je eerste schoolrapport, spelletjes op de speelplaats, meisjes- en jongensscholen, leren breien en haken, zingen en gedichtjes opzeggen, … het zijn maar enkele van de invalshoeken die aan bod komen.

Voorwerpen in de koffer: telraam, oefenbord om klinkers te leren lezen, lei en griffel, vloeipapier, inktpotje, inkthouder uit lessenaar, handgemaakte ezelsoren en lange tong, borduurwerk met sieroefeningen, map handwerkoefeningen (naaien en breien), tol en bikkels, schriftje Franse spreekbeurt, nieuwjaarsbrieven, enz.

2. Zorg

Vandaag kunnen we rekenen op uitstekende zorgbegeleiding. Ziekenhuizen, huisartsen, kinesitherapeuten, tandartsen, gynaecologen, … ze zijn steeds meer gespecialiseerd en beschikken over hoogtechnologische hulpmiddelen. Maar het was ooit anders. Een doktersbezoek was vroeger duur, medicatie was niet altijd voorhanden. Met deze koffer duiken we in het verleden op zoek naar verhalen rond ziek zijn en zorg krijgen. Wat stak er vroeger in het medicijnkastje? Wanneer ging je naar de dokter? Hoe verliep de bevalling, thuis of in het moederhuis? Welke  ziekenhuizen uit het Waasland ken je nog? En wat was er voorzien voor mensen met een beperking? Het antwoord op deze vragen krijg je in de koffer ‘zorg’.

Voorwerpen in de koffer: brillantine, scheermes, wetriem en wetplank, stoffen maandverband, bustier, geine, stukje zwarte kant, haarkrultang met gasvuurtje, krulspelden, kinderonderbroekje, doopkleedje, blik babyvoeding met blikopener, talkpoeder, Sunlightzeep, levertraan, flesje ether, mercurochroom (roodsel), Elixir d’Anvers met glaasjes, enz.

3. Werk

Tegenwoordig gaan beide partners uit werken. Vroeger was het echter normaal dat moeder thuis bleef om voor de kinderen en het huishouden te zorgen. Deze koffer haakt in op de verhalen over de beroepen van vroeger. Hoe oud was je toen je begon te werken? Waar was dat? Werkte je in een fabriek of misschien op het platteland of in de visserij? Wat was jouw taak? Hoeveel verdiende je? En ging je als vrouw ook zelf werken? Ongetwijfeld veel vragen en verhalen voor een boeiende vertelnamiddag rond het werk van toen.

Voorwerpen in de koffer: medaille jaarmarkt in Beveren-Waas (1963), schietspoel, rantsoeneringsbonnetjes uit de oorlog, briefje van 20 Belgische frank uit 1956, jute bobijn, konijnenvel, vlecht vlas, klompen, blokschaaf, kruishout, profielschaaf, glazen bierflesje, kepie brandweerman en rijkswachter, stempel gemeentelijke ambtenaar, enz. 

4. Vrije tijd

De top 5 van vrijetijdsbesteding bestaat vandaag uit tv-kijken, sociale contacten, hobby’s, uitgaan en sporten. Dit is lang niet zo geweest. Vrije tijd was vroeger schaars. Met deze koffer blikken we terug op de vrije tijd van toen. We praten over de kermis van vroeger en de volksspelen op café. We rakelen vakantieverhalen op: wie ging al eens naar de zee, kon op daguitstap gaan met het gezin of ging zelfs op reis? Ook gaan we op zoek naar verborgen talenten.

Voorwerpen in de koffer: pietjesbak, spuugbak, matrozenpakje, attributen schuttersgilden, duivenklok of constateur, koffiemolen, haak- en breinaalden, Lottospel, porseleinen theeserviesje, wielertruitje, spel blikken gooien, pijp, sigaar, 2 oude tijdschriften: één Margriet uit november 1938 en één Libelle uit september 1947, enz. 

5. Religie

Elke zondagochtend naar de kerk, bidden voor het eten, een eigen catechismus, de pastoor als ‘herder’ van de parochie, een verbod op het gebruik van voorbehoedsmiddelen, … het zijn maar enkele zaken die we ons vandaag nog moeilijk voor de geest kunnen halen. Niettemin waren het voor veel katholieke families vaste gebruiken tot ver in de 20ste eeuw. Met deze koffer willen we de ouderen laten praten over de beleving van hun geloof vroeger. Of was men niet gelovig? Welke sacramenten hebben ze gevierd? En hoe ging men daarmee om? Welke tradities en gebruiken had men in hun familie? We eindigen met het bespreken van enkele typische processies, wijdingen en bedevaarten.

Voorwerpen in de koffer: doopkleedje en doopmuts, suikerbonen, kazuifel en zwart hoedje van pastoor, paternoster, doosje ‘Narcisse bleu’ met diverse scapuliertjes, catechismus, wierook, vorm voor ijslam, missaal en communiekruisteken met koordje, wijwatervatje, Mariabeeld, palmtakjes, prints van communieprentjes, enz.

Een woordje van dank

Dit project kwam tot stand met de financiële steun van de provincie Oost-Vlaanderen, Lions Club Lokeren, Lions Club Sint-Niklaas City, Lions Club Waasmunster Scaldiana, Lions Club Waasland, Ronde Tafel Lokeren, Rotary Club Lokeren en Rotary Club Stekene Sint-Gillis Camasiacum. In het bijzonder wil de Erfgoedcel Waasland Rik Daelman, lid van het Directiecomité van Interwaas, bedanken voor zijn steun en betrokkenheid bij het project.

De provincie Oost-Vlaanderen stelde naast financiële steun ook haar expertise ter beschikking inzake het reinigen, bewaren en ontsluiten van de ontvangen objecten. 

Ook een woordje van dank aan:

  • Stadsarchief Sint-Niklaas, Patty De Meester en Tine Van Landeghem voor het aanleveren van foto’s en het leeuwendeel van de gebruikte filmpjes;
  • Annemieke Pincé voor haar expertise bij het aankleden van de koffers met mousse, ter bescherming van de objecten;
  • Wase erfgoedorganisaties, voor het aanleveren van foto’s en objecten: Bibliotheca Wasiana, Gemeentearchief Beveren, Gemeentearchief Temse, Gemeente Zwijndrecht, Heemkundige kring Braem, Heemkundige kring d’Euzie, Heemkundige kring De Kluize, Heemkundige kring Den Dissel, Heemkundige kring Moerbeke-waas, Heemkundige kring Nieuwkerken, Heemkundige kring ’t Sireentje, Kantschool Artofil, Stadsarchief Lokeren, Stadsarchief Sint-Niklaas, Stadsmuseum Lokeren, SteM Sint-Niklaas en Volkskunstgroep Boerke Naas; 
  • Particulieren, eveneens voor het aanleveren van foto’s en objecten: familie Goemaere, familie De Keyzer (Folkloregroep De Klomp), familie Francet François, familie Gillis Claire, familie Smet, familie Tallir Georges, familie Triest Monika, familie Van Brande Willy, familie Van Den Bergh Walther, familie Van Heirsele Denis, familie Van Doorselaer, familie Verbraecken Denise en familie Verstraeten André;
  • Andere personen die hun steentje bijgedragen hebben tot het project: ergotherapeuten en animatoren van het Woonzorgcentrum Ter Engelen uit Lokeren en het Woonzorgcentrum De Spoele uit Sint-Niklaas gaven input bij het aanmaken van de teksten en doe-opdrachten bij de koffers. Vrijwilliger Carla Verbruggen stond in voor het reinigen van de voorwerpen in de koffers. Vrijwilligers Kim Van Der Elst en Lien Van Raemdonck en stagiair Tony Bal hielpen bij het opzoeken van foto’s en fotograferen van objecten. Vormgeefster Diane Aerts stond in voor de vormgeving van de keuvelkoffers.

© Interwaas 2009 - Lamstraat 113 - 9100 Sint-Niklaas - Tel: 03 780 52 00 - Fax: 03 780 52 09 - info (at) interwaas.be - Webdesign Pure Sign